Hoe gezond zijn paddenstoelen voor mij als mens?

Paddenstoelen vallen onder de fungi, het zijn schimmels dus. Dat maakt ook dat ze niet voor iedereen even appetijtelijk zijn. Toch eten veel Nederlanders regelmatig champignons, en ook grotere soorten paddenstoelen, zoals oesterzwammen en portobello’s. Sommige Nederlanders eten tot wel 3 kilo paddenstoelen per jaar. Helaas zijn sommige soorten zijn niet eetbaar en moeten vermeden worden. Van de soorten die we wel eten wordt het een en ander beweerd over het effect op onze gezondheid. Hoe gezond zijn paddenstoelen nu eigenlijk voor ons mensen?

Gevaarlijke paddenstoelen

Om te beginnen stellen we vast dat er fungi zijn die in ieder geval níet gezond zijn voor ons. Wilde paddenstoelsoorten bevatten vaak giftige stoffen en een hogere concentratie arsenicum dan gekweekte paddenstoelen. Het eten van giftige paddenstoelen kan uiteenlopende gevolgen hebben. Je kunt er buikpijn van krijgen en van gaan overgeven, maar je kunt er zelfs ook aan overlijden. Vooral de groene knolanamiet is dodelijk. De Engelsen noemen deze paddenstoel dan ook de ‘death angel’. De giftige paddenstoelensoorten kunnen helaas erg lijken op soorten die wél eetbaar zijn. Daarom is het verstandig om je te beperken tot paddenstoelen die je in de supermarkt of bij de groenteboer koopt, in plaats van zelf aan te gaan plukken voor consumptie. Pas ook goed op dat kinderen geen wilde paddenstoelen in hun mond steken. Bij de meeste incidenten met het eten van giftige paddenstoelen gaat het immers om jonge kinderen.

Voedingsstoffen in paddenstoelen

Voor mensen die aan het lijnen zijn, is de paddenstoel een uitstekende vorm van voeding. Ze bevatten maar weinig calorieën en zijn vetarm. Je kunt er je buik mee vol eten zonder dat je een hoop energie hoeft te verbruiken om de geconsumeerde energiewaarde weer te verbranden. Behalve weinig calorieën zijn paddenstoelen juist rijk aan vitamine B2 en vezels. Daarnaast zijn ze een goede bron van foliumzuur, selenium en kalium. Paddenstoelen kunnen ook voor verminderd zoutgebruik zorgen. Witte champignons en cremini helpen om de smaak te versterken, waardoor je minder zout nodig hebt om je gerecht op smaak te brengen. Helaas zijn paddenstoelen niet erg geschikt als vleesvervanger. Hoewel ze weliswaar veel eiwitten bevatten, hebben ze maar te weinig ijzer en helemaal geen vitamine B12 te bieden. Dat laatste vind je helaas enkel terug in dierlijke producten, en moet je als vegan dus bij slikken door middel van supplementen. Wat interessant is aan het bereiden van paddenstoelen, is dat bij het kookproces juist meer voedingsstoffen vrijkomen. Bij witte paddenstoelen worden zelfs bijna alle voedingsstoffen versterkt als je ze verwarmt.

Zeer beperkt effect

Over de geneeskrachtige werking van paddenstoelen kunnen we weinig met zekerheid zeggen. In de Chinese geneeskunde worden paddenstoelen al duizenden jaren met de notie van geneeskracht ingezet. Shiitakes gebruikt men daar bijvoorbeeld tegen verkoudheid. Deze zouden de weerstand van de mens versterken tegen virussen en bacteriën, en grappig genoeg ook tegen schimmels. Dit zou komen door betaglucanen in de paddenstoel. Deze stoffen worden in Aziatische landen ook ingezet om kanker te bestrijden. Men neemt aan dat ze de groei van tumoren kunnen verminderen. Dit effect lijkt echter bij dieren sterker te zijn dan bij mensen. Uit studie blijkt enkel dat het betaglucaan lentinan, een van de voornaamste betaglucanen in de shiitake, een zeer beperkt positief effect kunnen hebben in combinatie met chemotherapie.

Cholestrol verminderen en ontstekingen remmen

Wat zich niet beperkt tot resultaten binnen de oosterse geneeskunde, is de invloed van paddenstoelen op het cholesterol bij mensen. Verschillende stoffen die in een paddenstoel zitten, kunnen bijdragen aan het verlagen van het cholesterol. Ook kunnen paddenstoelen antioxidanten bevatten. Dit is in het bijzonder het geval bij de oesterzwam. De antioxidanten in de oesterzwam kunnen een verminderend effect op ontstekingen hebben. De genoemde effecten zijn echter nog niet op grote schaal bewezen. Vertrouw er dus niet blind op en raadpleeg bij verhoogd cholesterol of ontstekingen een huisarts.

Positieve voedingsbron

De positieve eigenschappen van de paddenstoel zullen de haters van deze schimmels niet aan de oesterzwam helpen. Maar zij die wel smakelijk kunnen genieten van deze fungi, kunnen rustig slapen met de gedachte dat ze een positieve voedingsbron zijn. En mocht je als paddenstoeleter merken dat je minder snel of minder lang verkouden bent, dan zou het zomaar kunnen dat de Chinezen dat al die jaren geleden toch al goed ingeschat hebben.